Bijna elke website laat je eerst een balk zien met “Accepteren”. Is zo’n cookiebanner ook verplicht op jouw kleine website? Niet altijd. Of je een cookiebanner nodig hebt, hangt af van welke cookies je website gebruikt. Hieronder lees je hoe je dat uitzoekt.
Wat zijn cookies?
Cookies zijn kleine bestanden die je website op de telefoon of computer van een bezoeker zet. Zo kan je website iets onthouden. Of zo kan iemand informatie over je bezoekers verzamelen.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) noemt drie soorten:
- Functionele cookies. Die zorgen dat je website goed werkt. Ze onthouden bijvoorbeeld wat er in een winkelmandje zit, of welke taal iemand koos.
- Beperkt analytische cookies. Die tellen bijvoorbeeld hoeveel bezoekers je hebt en welke pagina’s ze bekijken. Ze mogen weinig gevolgen hebben voor de privacy.
- Overige cookies. Het bekendste voorbeeld zijn trackingcookies. Die volgen bezoekers over meer websites, bijvoorbeeld om gerichte advertenties te tonen.
Wanneer heb je toestemming nodig?
| Soort cookie | Voorbeeld | Toestemming nodig? |
|---|---|---|
| Functioneel | Onthouden wat in een winkelmandje zit | Nee, wel uitleggen |
| Beperkt analytisch | Tellen hoeveel bezoekers je hebt | Nee, als de gevolgen voor de privacy klein zijn |
| Tracking | Bezoekers volgen voor advertenties | Ja, altijd vooraf |
Voor functionele en beperkt analytische cookies hoef je dus geen toestemming te vragen. Je moet wel vertellen dat je ze gebruikt. Dat kan in je privacyverklaring.
Bij beperkt analytische cookies geldt nog iets. Bezoekers moeten er makkelijk bezwaar tegen kunnen maken, zegt de AP. Leg dus uit hoe dat kan. Bijvoorbeeld met een knop in je cookiemelding, of op je privacypagina.
Wat zegt de wet?
De regels voor cookies staan in de Telecommunicatiewet, artikel 11.7a. Daarin staat:
- Je mag alleen iets op het apparaat van een bezoeker zetten als hij duidelijke informatie heeft gekregen. En als hij toestemming heeft gegeven.
- Dat geldt niet voor cookies die strikt nodig zijn voor je website.
- Het geldt ook niet voor cookies die meten hoe je website werkt. Die mogen dan wel geen of weinig gevolgen hebben voor de privacy.
Verzamel je met cookies persoonsgegevens? Dan geldt ook de AVG, de Europese privacywet. Persoonsgegevens zijn gegevens die iets over iemand zeggen, zoals een IP-adres. Een IP-adres is het nummer van een apparaat op internet.
Twee voorbeelden
De regels voor cookiebanners gelden ook voor trackingpixels en vergelijkbare technieken, zegt de AP.
Gebruik je Google Analytics of een andere teller?
Hier gaat het vaak mis. Zonder toestemming mag alleen een meting met geen of weinig gevolgen voor de privacy. Of dat zo is, hangt af van hoe de tool is ingesteld. Dat kun je als ondernemer vaak lastig zelf zien.
Koppel je Google Analytics aan advertenties, bijvoorbeeld van Google Ads? Dan tel je niet alleen meer. De gegevens worden dan ook gebruikt om bezoekers te volgen. Daarvoor vraag je altijd eerst toestemming.
Weet je niet zeker of je statistieken privacyvriendelijk zijn ingesteld? Vraag dan toestemming. Dat is de veilige keuze.
De AP noemt ook alternatieven die geen profielen van bezoekers maken. Bijvoorbeeld Matomo en Plausible Analytics, mits goed ingesteld.
Video’s en knoppen van social media
Een ingesloten video, bijvoorbeeld van YouTube, kan ook cookies plaatsen. Dat geldt ook voor een knop om iets te delen op Facebook. De AP geeft twee oplossingen:
- Gebruik grijze knoppen voor social media. De knop werkt pas als de bezoeker er bewust op klikt. Leg wel uit waarvoor hij dan toestemming geeft.
- Kies een privacyvriendelijke versie van je video. Sommige videowebsites bieden een manier om video’s in te voegen zonder cookies.
Zo ziet een goede cookiebanner eruit
Heb je wel een cookiebanner nodig? De AP geeft vuistregels voor een duidelijke banner:
- Zet de knoppen “Accepteren” en “Weigeren” naast elkaar, op dezelfde plek.
- Maak weigeren net zo makkelijk en net zo zichtbaar als accepteren.
- Vink niets vooraf aan. De bezoeker kiest zelf.
- Gebruik duidelijke woorden op de knoppen, zoals “accepteren” of “weigeren”.
- Vertel wie de gegevens krijgt, waarvoor, en met hoeveel andere partijen je ze deelt.
- Vertel hoe de bezoeker zijn toestemming later weer intrekt.
- Zorg dat intrekken altijd kan, bijvoorbeeld met een knop die steeds in beeld is.
Plaats ook geen trackingcookies voordat de bezoeker op “Accepteren” klikt. En niet nadat hij heeft geweigerd.
Wat telt niet als toestemming?
Volgens de AP en het Ondernemersplein is dit geen geldige toestemming:
- De bezoeker scrolt verder of swipt door je website.
- De bezoeker doet niets.
- De vakjes stonden al aangevinkt.
- Je website werkt niet meer als iemand cookies weigert. Dat heet een cookiewall, en die is verboden.
Wat als je cookiebanner niet klopt?
De AP controleert sinds 2024 strenger op cookies. Klopt je banner niet? Dan stuurt de AP eerst vaak een waarschuwingsbrief. Bij ernstige overtredingen, of als je niets aanpast, kan de AP een boete geven. Zo kreeg het bedrijf achter Kruidvat in 2024 een boete voor trackingcookies zonder geldige toestemming.
Checklist: klopt het met je cookies?
Wat moet er verder op je website? Lees wat er verplicht op je website moet. Hoe zet je cookies in je privacyverklaring? Lees de gids over een privacyverklaring, met voorbeeld.
Wil je dit niet zelf doen?
Hello Miea maakt websites voor lokale ondernemers. Miea zet een cookiemelding en een privacyverklaring op je website, met jouw gegevens. Je KvK-nummer en btw-nummer staan onderaan. Dat kost €199 eenmalig en daarna €39 per maand, allebei exclusief btw.